Cinema

BUONGIORNO ,  NOTTE

Χώρα παραγωγής: Ιταλία
Έτος παραγωγής: 2003
Σκηνοθεσία: Marco Bellocchio
Σενάριο: Marco Bellocchio, βασισμένο στο βιβλίο “Ο αιχμάλωτος” (Il prigioniero) των Anna Laura Braghetti και Paola Tavella
Διάρκεια: 106 λεπτά

Μία ιδιαίτερη κατηγορία ταινιών είναι οι ιστορικές ταινίες. Αυτές που βασίζονται χαλαρά ή όχι πάνω σε ένα ιστορικό γεγονός, πρόσφατο ή όχι. Οι ταινίες αυτές έχουν ένα πλεονέκτημα, ένα μειονέκτημα και μία ιδιαιτερότητα. Το πλεονέκτημα είναι ότι έχουν ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον για εκείνους που τους αρέσει η ιστορία και είναι γνώστες ή διδάσκουν αυτούς που ενδιαφέρονται να μάθουν δίνοντας ένα κίνητρο για περαιτέρω διερεύνηση του θέματος. Το μειονέκτημα είναι ότι αφήνουν παγερά αδιάφορους τους ανιστόρητους ή αδιάφορους για την ιστορία (αν και αυτά μάλλον ταυτίζονται). Η ιδιαιτερότητα είναι ότι ανάλογα με τη θέση που θα πάρει ο δημιουργός, πολλοί θα κρίνουν έτσι την ταινία και αρκετοί μπορεί να την αποφύγουν. Έτσι, τα κλασικά κινηματογραφικά κριτήρια πάνε περίπατο. Αυτό είναι περισσότερο εμφανές σε ταινίες που διαπραγματεύονται πρόσφατα ιστορικά γεγονότα.

Μιλώντας για την ταινία Buongiorno, notte θα πρέπει πρώτα να αναφέρουμε το ιστορικό θέμα που διαπραγματεύεται. Δεν είναι χώρος όμως εδώ να εξιστορήσουμε το χρονικό της απαγωγής και ομηρίας του Aldo Moro. Τα γεγονότα είναι γνωστά: ο πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας και πρόεδρος των Χριστιανοδημοκρατών (Democrazia Cristiana - κάτι σαν τη δική μας ΝΔ) Aldo Moro πέφτει θύμα απαγωγής στις 16 Μαρτίου 1978 από τις Ερυθρές Ταξιαρχίες (Brigate Rosse – κάτι σαν τη δική μας 17Ν) στη Ρώμη (κάτι σαν τη δική μας Αθήνα!). Ο Moro ήταν σε συνεννόηση με το κομμουνιστικό κόμμα Ιταλίας (Partito Communista Italiano-κάτι σαν το δικό μας ΚΚΕ!) για το σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας. Κρατούνταν αιχμάλωτος σε ένα διαμέρισμα στη Ρώμη και μετά από 54 ημέρες ομηρίας εκτελέστηκε από τους δεσμώτες του. Ήταν κάτι σαν το δικό μας Μπακογιάννη, αν εξαιρέσουμε την ομηρία.

Σε αντίθεση με την προγενέστερη ιταλική επίσης ταινία “Il caso Moro” όπου υπάρχει μια ντοκουμενταρίστικη διάθεση, στην ταινία “Buongiorno, notte” ο Bellocchio εστιάζει περισσότερο στις αμφιβολίες ενός εκ των απαγωγέων: της νεαρής Chiara. Η κοπέλα ζει στο διαμέρισμα-φυλακή που νοίκιασε η οργάνωση για το σκοπό αυτό. Υποτίθεται ότι το νοίκιασε και ζει εκεί μαζί με τον υποτιθέμενο σύζυγό της, μέλος και αυτός των BR. Ένθερμη αρχικά για την αποστολή της και το σκοπό της οργάνωσης, αρχίζει σιγά-σιγά και έχει αμφιβολίες για το όλο εγχείρημα αλλά και για τις προοπτικές της οργάνωσης. Αυτές οι αμφιβολίες την κάνουν να βλέπει περίεργα όνειρα. Στον ύπνο της εκτυλίσσονται εναλλακτικές εκδοχές της ιστορίας. Πολλά είναι τα πρόσωπα και οι καταστάσεις που ευθύνονται για τη μεταστροφή της: ο νεαρός με το βιβλίο που έχει τον τίτλο Buongiorno, notte και αφηγείται μία εκδοχή της ομηρίας με ευτυχή κατάληξη χωρίς να γνωρίζει σε ποια μιλάει, η παρέα και οικογένεια του νεκρού πατέρα-βετεράνοι κομμουνιστές παρτιζάνοι που δίνουν μια καταπληκτική αντίθεση με τους τρομοκράτες αλλά πάνω από όλα ο ιταλικός λαός που από την πρώτη στιγμή καταδίκασε την ενέργεια, με πρώτη από όλους την αριστερά.

Η σκηνή: τα αληθινά πλάνα της κηδείας του Moro στο τέλος.
Η ατάκα: “Μα γιατί δεν επαναστατούν;”-η απορία των brigatisti αμέσως μετά την
απαγωγή βλέποντας πως ο κόσμος τους έχει γυρίσει την πλάτη.
Το κλου: Η μουσική των Pink Floyd!